|
Hoornvlies teksten - 169
Bent u patient?
Welke artsen werken bij de Hoornvlieskliniek?
Wordt een behandeling in de Hoornvlieskliniek vergoed door de zorgverzekeraar?
Hoe lang is de wachttijd voor een afspraak?
Hoe maak ik een afspraak?
Waar is de Hoornvlieskliniek?
Hoe is de Hoornvlieskliniek bereikbaar?
Wat moet ik meenemen?
Het hoornvlies of de cornea is het doorzichtige deel van de buitenkant van het oog ~Het hoornvlies of de cornea is het doorzichtige deel van de buitenkant van het oog waar het licht door naar binnen valt. Het is opgebouwd uit stromacellen, aan de binnenkant bekleed met endotheelcellen en aan de buitenkant met plaveisel epitheelcellen. Deze drie basale lagen worden van elkaar gescheiden door twee hulplagen, het membraan van Bowman en het membraan van Descemet. Al deze structuren zijn doorzichtig. Het eptiheel bestaat uit slechts ongeveer vijf cellagen. De laag van Bowman is elastisch en bevat veel vezels. De collageenlaag is de dikste laag. Deze laag beschermt het oog tegen infecties. Ook het Descemetmembraam is zeer elastisch. Het endotheel tenslotte is slechts een cel dik. Het houdt het hoornvlies doorzichtig en zorgt voor het watertransport van het oog naar het hoornvlies. Deze laag is zeer kwetsbaar. Bij beschadiging van het endotheel kunnen cellen niet vervangen worden. Dat kan ernstige ziektes veroorzaken. In het hoornvlies bevinden zich normaal gesproken geen bloedvaten. De zuurstofvoorziening van dit weefsel vindt plaats door gaswisseling met de atmosfeer. Bij het dragen van verkeerde contactlenzen, of door het te lang dragen van goede contactlenzen kan de zuurstofvoorziening in gevaar komen. Bij een onregelmatige vorm van de cornea ontstaat onscherp zien, wat soms door een sferische of cilindrische lens al dan niet gedeeltelijk op te heffen is. Bij slijpen of bikken raakt de cornea gemakkelijk verwond door wegspringende deeltjes ijzer of steen, die zich soms vasthechten en door een arts moeten worden verwijderd. Om deze reden moet altijd een beschermbril worden gedragen bij dergelijk werk: het is niet alleen pijnlijk om zo'n stukje materiaal in het oog te krijgen, het resulteert zelfs bij een niet-penetrerende verwonding altijd in een waarneembaar littekentje in de cornea waardoor de gezichtsscherpte nadelig kan worden beïnvloed. Het hoornvlies (cornea) is het etalageruitje van het oog. Dit is het buitenste, glasachtige deel van het oog, waarop men contactlenzen aanbrengt en wat geïrriteerd raakt als het met stof in aanraking komt. Het hoornvlies is ongeveer 550 micron dik (0,55 millimeter) en heeft een diameter van gemiddeld 12 mm. Het hoornvlies is het deel waar het licht het meest wordt gebroken. Daarom is het hoornvlies zeer belangrijk voor het scherpstelvermogen van het oog. De kromming van het hoornvlies bepaalt in sterke mate de breking van het binnenkomende licht. Een traanfilm zorgt voor het glad maken van het oppervlak. Bovendien draagt het bij tot de voeding van het hoornvlies. Het hoornvlies is opgebouwd uit meerdere lagen. Het dankt zijn doorzichtigheid aan een evenwicht tussen het aan de buitenkant liggende epitheel, het aan de binnenkant liggende endotheel en het tussenin liggende stroma. Het epitheel heeft de belangrijke eigenschap dat het zich kan vernieuwen. Bij een beschadiging vermeerderen de epitheelcellen zich om zo het beschadigde gedeelte binnen enkele dagen te bedekken. Binnen een week kan het gehele epitheel zich volledig vernieuwen. Een ander kenmerk van deze laag is de aanwezigheid van losse zenuwuiteinden, waardoor u irritatie kunt voelen als er stof in uw oog komt.
Beschadiging van het hoornvliesVersiedatum: april 2006Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken. De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Wat is een beschadiging van het hoornvlies (cornea erosie)?Een cornea erosie is een oppervlakkige beschadiging van het hoornvlies door iets dat in of tegen het oog aan gekomen is (krassen, prikken, schaven). Het hoornvlies is het buitenste, doorzichtige deel van het oog, voor de iris en de pupil. Wat zijn de verschijnselen?Uw oog begint direct te tranen en kan niet goed licht verdragen (lichtschuw). Het voelt alsof er een korreltje of stofje in uw oog zit. Dit kan veel pijn doen. Soms wordt een speciale oranje kleurstof in het oog aangebracht, om te kijken of het hoornvlies beschadigd is. Door de kleuring wordt een beschadiging duidelijk zichtbaar. De kleurstof hindert u niet bij het zien en lost zich gedurende de dag vanzelf weer op. Hoe ontstaat het?Iets is tegen of in het oog gekomen en heeft (door krassen, prikken of schaven) het hoornvlies beschadigd. AdviezenU mag niet in uw ogen wrijven. Afdekken van het oog is voor de genezing niet noodzakelijk, maar geeft uw oog wat rust en helpt om wrijven te voorkomen. Als de beschadiging groot is of als u diabetes heeft of een verminderde weerstand, dan is er meer kans op een infectie. In die gevallen is een oogverband aan te raden om het oog te beschermen tegen besmetting met bacteriën of virussen. MedicijnenU krijgt een antibioticumzalf (chlooramfenicol) voorgeschreven. Gebruik deze zalf totdat uw oog hersteld is. Trek uw onderste ooglid wat naar beneden en breng de zalf net achter de haarrand van het ooglid aan. Draag geen contactlenzen zolang u oogzalf gebruikt. Als pijnstiller kunt u paracetamol gebruiken. Hoe gaat het verder?Een oppervlakkige beschadiging van het hoornvlies geneest binnen een tot drie dagen. Ook na genezing mag u de eerste tijd nog niet in de ogen wrijven. Het hoornvlies raakt anders opnieuw beschadigd. Wanneer u voor controle moet komen, hangt af van de grootte van de beschadiging. Kom in ieder geval na drie dagen terug of eerder als de klachten verergeren. Heeft u nog vragen?Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen. Welkom op de site van Hoornvlies Patiënten Vereniging Heeft u moeite met het lezen van deze tekst, dan kunt u wellicht profijt hebben van de functies die worden aangeboden onder de menukeuze "Leesgemak". Lotgenotencontact Hoornvliestransplantatie Het hoornvlies is het doorzichtige heldere voorste deel van het oog, waardoor het licht het oog binnen komt. Dit deel ligt voor de iris (het regenboogvlies). Een hoornvlies dat troebel is geworden door beschadiging of een ziekte, belemmert de lichtinval in het oog. Het netvlies binnen in het oog ontvangt geen helder beeld meer en men ziet slecht.Ook kan een hoornvlies een onregelmatige vorm hebben. Ook dit is reden voor een slecht zicht. Oorzaken van hoornvliestroebeling of vervorming Messen, scharen of andere scherpe voorwerpen kunnen het hoornvlies beschadigen. Hetzelfde kan gebeuren ten gevolge van vuurwerk of bijtende stoffen. Het dragen van een veiligheidsbril kan in de meeste gevallen hoornvliesbeschadiging voorkomen. Hoornvliestransplantatie Als het hoornvlies blijvend troebel geworden is of zo onregelmatig dat een contactlens niet meer kan worden verdragen, kan het zien alleen worden hersteld door vervanging van het hoornvlies. Dit gebeurt door transplantatie. Het nieuwe hoornvlies is afkomstig van een donor; dat betekent dat u moet wachten tot er een hoornvlies beschikbaar is dat bij u past. Hoelang dat wachten zal duren is niet van te voren te zeggen. De operatie Bij de operatie wordt een rond schijfje uit het hoornvlies verwijderd en vervangen door eenzelfde schijfje van het heldere donorhoornvlies. Dit nieuwe hoornvlies wordt rondom vastgehecht In sommige gevallen wordt een schijfje van halve dikte veravngen, bijvoorbeeld wanneer de beschadiging of ziekte alleen in het voortse of achterste deel van het hoornvlies zit. Of de operatie onder narcose of onder plaatselijke verdoving plaatsvindt, is van meerdere factoren afhankelijk. Dit kunt u met de eigen oogarts bespreken. In het algemeen blijft men voor deze ingreep ongeveer een week in het ziekenhuis. Na de operatie Na de operatie is het van het grootste belang om infectie en afstoting te voorkomen. Daarom krijgt het oog nog langdurig medicijnen toegediend, meestal oogdruppels. De hechtingen moeten vaak langer dan een jaar in het oog blijven zitten. Hier heeft u nauwelijks last van. Omdat de vorm van het hoornvlies de eerste maanden na de operatie nog sterk kan wisselen, wordt de definitieve bril of contactlens in de regel ook pas na een jaar voorgeschreven. Pas daarna kan het definitieve resultaat beoordeeld worden. Waar moet u zelf op letten ? Het spreekt vanzelf dat het oog na de operatie blijvend erg kwetsbaar is. Vermijd daarom duwen en stoten tegen het oog. Het beste is overdag een bril te dragen om het oog te beschermen en 's nachts een beschermkapje. Zodra u thuis bent kunt u de gewone dagelijkse bezigheden weer hervatten; T.V.-kijken, lezen of handwerken is niet schadelijk. Zwaar werk en tillen wordt gedurende twee maanden afgeraden. Zwemmen en sporten pas weer na overleg met uw oogarts. Kan een nieuw hoornvlies afstoten ? Een getransplanteerd hoornvlies blijft meestal helder, maar soms treedt helaas afstoting op, waardoor het hoornvlies opnieuw troebel wordt. Deze afstoting kan op ieder moment optreden, soms nog jaren na de operatie en kan gepaard gaan met een gevoel van irritatie of pijn aan het oog, soms met roodheid van het oog of wazig zien. Tot slot Deze folder geeft in het kort aan, hoe het gaat in geval van een hoornvliestransplantatie. Verdere vragen hierover kunt u het best stellen aan uw eigen oogarts. Het cornea (of hoornvlies) spreekuur wordt meestal bij balie 18 of 19 gehouden. U vindt deze balies op de eerste etage. Als u uit de lift komt loopt u naar rechts. Na enkele meters ziet u balie 18 en 19 aan uw linkerkant. De cornea – spreekuren worden ondersteund door een optometrist (of oogmeetkundige). Dit betekent dat sommige patiënten eerst door een optometrist worden onderzocht voordat ze bij de oogarts komen. De optometrist is gespecialiseerd in het opmeten van het oog: hij of zij meet de kromming van het hoornvlies, de optimale brilsterkte, en ook de oogdruk. Indien het nuttig is dat u voor het spreekuur eerst bij de optometrist langsgaat krijgt u van de oogarts daar een afspraak voor. Waar bevindt het hoornvlies zich in het oog en hoe werkt het? Het hoornvlies (of de cornea) bevindt zich aan de voorkant van het oog en is als het ware het venster van het oog. Het hoornvlies bevat onder normale omstandigheden geen bloedvaten en is daarom doorzichtig. Het hoornvlies werkt als een lens. Het heeft zelfs een brekingssterkte die groter is dan de ooglens zelf. Het hoornvlies is bedekt met de traanfilm, deze is nodig om het hoornvlies in goede conditie te houden. Hoe is het hoornvlies opgebouwd?
1. Epitheel: dit is het meest oppervlakkige laagje (als het ware het huidje) van het hoornvlies. Onder het epitheel bevindt zich een netwerk van zenuwvezels. Daarom kan zelfs het kleinste wondje op het hoornvlies erg pijnlijk zijn. 2. Laag van Bowman. 3. Stroma: maakt het grootste deel van het hoornvlies uit, en geeft het hoornvlies stevigheid en volume. Het stroma van het hoornvlies werkt als een spons, en heeft de neiging om vocht aan te trekken. Dit wordt gecompenseerd door de endotheelcellen (zie verder). 4. Membraan van Descemet. 5. Endotheel: vormt de achterkant van het hoornvlies. Het endotheel bestaat uit één laag zeshoekige cellen (endotheelcellen). Deze cellen kunnen zich niet delen. Het endotheelcelaantal neemt in de loop van het leven langzaam af. De endotheelcellen hebben een pompfunctie: ze pompen vocht uit het hoornvlies zodat er een evenwicht ontstaat tussen opstapeling en afvoer van vocht en het hoornvlies helder blijft. Enkele veelvoorkomende hoornvliesafwijkingen
De hoornvliesdystrofie van Fuchs
De dystrofie van Fuchs is een traag verlopende afwijking waarbij het aantal endotheelcellen aan de achterzijde van het hoornvlies sneller dan normaal vermindert, zodat de pompfunctie van het endotheel afneemt. Hierdoor ontstaat er vochtophoping in het hoornvlies. Het hoornvlies wordt dikker en minder helder. Wilt u meer weten over 'hoornvliesdystrofie van Fuchs'? Zie folder. Keratoconus
Keratoconus is een afwijking van de vorm van het hoornvlies: het hoornvlies is niet mooi bolvormig, maar krijgt een kegelvorm. Wilt u meer weten over 'Keratoconus'? Zie folder.
Recidiverende erosie Bij 'recidiverende erosie' ontstaan onverwacht en bij herhaling plotselinge pijnklachten van een of beide ogen. Deze pijnklachten gaan gepaard met een tranenvloed en lichtschuwheid. De klachten treden vaak op gedurende de nacht of bij het openen van de ogen, 's ochtends bij het ontwaken.
Wilt u meer weten over bijvoorbeeld de mogelijkheden tot behandeling? Zie folder.
Wat is een pterygium?
Wilt u meer weten over het pterygium en de mogelijkheid tot behandeling? Zie folder. Hoornvliestransplantatie Het hoornvlies (cornea) is het doorzichtige vlies aan de voorzijde van de oogbol. Om goed te kunnen zien, moet het hoornvlies mooi helder zijn en een glad oppervlak hebben. Troebel en onregelmatig gevormd hoornvliesweefsel kan worden vervangen door een helder stukje hoornvlies, afkomstig van een donor. Dit wordt een hoornvliestransplantatie genoemd. Wilt u meer weten over de 'hoornvliestransplantatie'? Zie folder.
Een hoornvliestransplantatie of keratoplastie is de transplantatie van hoornvliesweefsel van een donor naar een ontvanger. Dit is meestal nodig wanneer de optische kenmerken van het hoornvlies van de ontvanger verslechteren zodat de vorming van een helder beeld op de achterkant van het oog onmogelijk wordt. Transplantatie is eveneens nodig als het hoornvlies beschadigd is door een ziekte of een ongeval. Een hoornvliestransplantatie laat toe om het meeste van het aangetaste hoornvlies chirurgisch te verwijderen en de vervangen door een gezond, precies gevormd replica van het hoornvlies van de donor en laat toe om zo het nuttige zicht van het aangetaste oog te herstellen. De enige bron voor donorhoornvlies is van een overleden menselijke donor.
Recente hoornvliestransplantatie. De hechtingen zijn niet verwijderd.
Er zijn vele voorwaarden waaraan moeten voldoen worden vooraleer een hoornvliestransplantatie kan overwogen worden. De 2 meest voorkomende redenen zijn: - pseudophakic bullous keratopathy , dit is een generische term voor hoornvlies oedeem waarbij het epithelium opgetild wordt in blaren. Dit resulteert in het verlies van helderheid en vertroebeling op het hoornvlies die het gevolg zijn van een graduaire stoornis van de endotheelcellen die verantwoordelijk zijn voor het helder en gezond houden van het hoornvlies. Dit kan voortkomen van verschillende redenen inclusief erfelijke gevoeligheid, voorafgaande oogchirurgie of eenvoudigweg het ouder worden. - Of door het verlies van effen afgeronde vorm van het hoornvlies, dwz dat licht niet regelmatig kan gefocused worden in het oog zoals bij keratoconus. Overige problemen die een transplantatie kunnen vereisen zijn het slecht functioneren van de binnenste laag van het hoornvlies (Fuch’s dystophie), erfelijke of congenitale hoornvliesvertroebeling. Verwondingen aan het hoornvlies kunnen voorkomen ten gevolge van chemische brandwonden, mechanische verwondingen, infecties door virussen, bacteria, schimmels of protozoa. Het herpes virus is een van de meest voorkomende infecties die leiden tot hoornvliestransplantatie. Chirurgie wordt enkel aangewend indien de schade aan het hoornvlies te ernstig is om te behandelen met corrigerende lenzen. 3. SUCCES VAN EEN HOORNVLIESTRANSPLANTATIE. Hoornvliestransplantatie (keratoplastie) is het meest succesvol van alle weefsel- of orgaantransplantaties. Echter, factoren zoals glaucoom, netvliesdegeneratie of optische zenuwziekten kunnen het uiteindelijke visuele resultaat beïnvloeden, zelfs wanneer de chirurgie succesvol is. De graad van succes van hoornvliestransplantatie hangt af van de oorzaak van de vertroebeling van het hoornvlies. Bijvoorbeeld, hoornvliestransplantatie voor degeneratie of zwelling en deze voor keratoconus hebben beiden een hoge graad van succes (meer dan 90%) terwijl hoornvliestransplantaties voor chemische brandwonden een lagere graad van succes hebben (ongeveer 65%). 4. PROCEDURE VOOR HOORNVLIESTRANSPLANTATIE. Een volledig preoperatief vooronderzoek is vereist voorafgaand op de chirurgie. De procedure duurt meestal ongeveer 1 uur en de meerderheid van de volwassen patiënten kunnen geopereerd worden onder lokale anesthesie. Algemene anesthesie zal meestal nodig zijn bij kinderen, angstige of “uncooperatieve” patiënten. Nadat de anesthesie is toegediend, zaagt de chirurg meestal een ring op het oculaire oppervlak om het oog te ondersteunen. Het heldere centrale deel van het hoornvlies van de donor wordt voorbereid met behulp van een stempel of hoornvlies trephine om de “opening” in het hoornvlies te maken. Het getransplanteerde komt in de opening. Het aangetaste of beschadigde hoornvlies is dan verwijderd met behulp van het hoornvlies trephine en maakt een “bed” voor het donorhoornvlies. In een vorm van hoornvliestransplantatie (penatraling eratoplastie) bestaat het verwijderde schijfje uit de gehele dikte van het hoornvlies evenals dhet donorhoornvlies. In lamellaire keratoplatie wordt enkel het buitenste laagje van het hoornvlies verwijderd en vervangen. Uiteindelijk wordt het donorhoornvlies op zijn plaats gehecht met ultra dunne hechtingen (ongeveer 1/3 de dikte van een menselijk haar of minder). Hoornvliestransplantaties kunnen gecombineerd worden met andere procedures, meestal cataract met intraoculaire lens implant. Postoperatieve oogdruppels zullen voorgeschreven worden aan de patiënt en dienen gedurende verschillende weken na de chirurgie gebruikt te worden. Deze druppels omvatten antibiotica om infecties te voorkomen evenals corticosteroids om ontstekingen te verminderen en te voorkomen dat de hechtingen afgestoten worden. Binnen enkele dagen volgend op de hoornvliestransplantatie is de patiënt bekwaam om terug lichte activiteiten aan te vatten met beperkingen. Patiënten mogen geleidelijk herstel van het zicht verwachten. Het herstellingsproces kan variëren van de ene persoon tot de andere. Het beste zichtsvermogen kan niet bekomen worden van 6 tot 12 maanden of meer volgend op de chirurgie, zelfs als het zicht reeds verbeterd is van de eerste dag na de ingreep in sommige gevallen. De chirurg zal waarschijnlijk beginnen met enkele van de hechtingen te verwijderen van het hoornvlies binnen een paar weken tot binnen een paar maanden na de chirurgie. Alle hechtingen dienen echter niet verwijderd te worden om astigmatisme te verminderen zodra het hoornvlies aantoont dat het stevig op zijn plaats vastgehecht is. Tijdens de postoperatieve periode volgt de chirurg de genezing van het hoornvlies d.m.v. een speciale computerkaart, de zogenaamde hoornvliestopografie. Dit laat toe dat de arts de vorm van het hoornvlies evalueert. Afstoting van de hechtingen gebeurt in 5-30% van de patiënten, een mogelijk complicatie zoals bij elke procedure m.b.t. weefseltransplantatie van een andere persoon. Daar het hoornvlies normaal gezien geen bloedvaten bevat, bestaat er een lage vorm van afstoting. Over het algemeen is bloed- of weefselgroep niet nodig bij hoornvliestransplantaties en er is eveneens geen dichte overeenkomst nodig tussen de donor en de ontvanger. Symptomen van afstoting kunnen zijn: aanhoudend ongemak, gevoeligheid aan licht, roodheid of verandering van het zicht. Hoorvliesweefsel voor transplantatie komt van een Oogbank. De gezondheid van het donormateriaal is zorgvuldig onderzocht vooraleer het gebruikt wordt voor een hoorvliestransplantatie.
|
Patient Information
Special Events
Updates
Download Forms
Video's
|
Melles HoornvliesKliniek
Melles CorneaClinic
Melles Hornhautklinik
